3 марта, 2026 - 09:22
Жаш тёлюбюз окъууда, ишде да кеслерини атларын игилик бла айтдырса, ол шартха барыбыз да къууанабыз эмда кёлленебиз. Бюгюнлюкде билим бериуде болгъан тюрлениулени себепликлеринден аланы къыралыбызны жер-жерлеринде билим алыр онглары да барды. Танг кесеги уа ара шахарыбызны бийик окъуу юйлерине киредиле. Аладан бири уа Ахматланы Алийханды.
Ол Москвада политехника институтда билим ала турады. Алыкъа экинчи курсда эсе да, жашауунда не жол бла барлыгъын, къадарын не бла байламлы этерге сюеригин толусунлай биледи. Биз бир къауум соруугъа жууапла беририн тилегенбиз.
- Алийхан, информациялы технологияланы сайлагъанса. Дуния кечеден тангнга тюрленип баргъан заманда, ала жамауатны жашауунда аслам жерни алгъанлары баямды. Санга бу ыз не бла сейир болгъанды?
- Бизни юйюрде окъуугъа-билимге не заманда да уллу эс бурулгъанлай келеди. Аны себепли сабийлени да ол халда юйретгендиле, ёсдюргендиле. Атабыз Руслан туберкулёзгъа къажау диспансерни реанимация эмда анестезиология бёлюмюню таматасыды, анабыз Аида уа «Синергия» университетде ишлейди.
Информациялы технологиялагъа сейирим гитчелигимден барды. Мектепде окъугъан жылларымда робототехникадан дерслеге Нальчикде 6-чы школдагъы кружокга жюрюп тургъанма, ол алыкъа «Кюн шахар» сабий чыгъармачылыкъ академиягъа кёчмеген эди. Аны бла бирге уа кеси аллыма информациялы технологияладан кёп затха тюшюннгенме. Алай бла бу жаны бла окъуугъа кирип, билимими профессионал даражагъа дери ёсдюрюрге деген оюмгъа келгенме.
Ол муратым жюрегими бийлеп, мектепни саулай бошагъынчы сакъламагъанма. Нальчикде 32-чи номерли школну тогъуз классындан сора КъМКъУ-ну КИТиЭ колледжине окъуугъа аттестатланы конкурслары амал бла киреме. Анда окъуй тургъанлай, ара шахарыбызда ITV компанияны «ЯПРОГРАММИСТ» атлы курсларына сайлауладан да ётеме. Анда юйреннгеним манга техникалы жаны бла ышаннгылы мурдорну эмда практика жаны бла ахшы сынамны бергенди.
Курслада тюшюннгеним манга усталыкъгъа кёз къарамымы тохташырына себеплик да этип, аны бла байламлы айныу да къаллай магъананы тутханын ангылагъанма. Ызы бла колледжни къызыл дипломгъа бошап, Москвада окъуй тургъан жериме киргенме. Нек дегенде информациялы технологияла – ала адамгъа, бир жерде тохтап къалмай, андан ары айный барыргъа онг бергенлерин сезгенме.
- Биз билгенликден, университетде билим алгъанынгдан тышында да, ишлеген да этесе. Къыйын тюйюлмюдю алай бла окъууунгда жетишимли болгъан?
- Кертиди, биринчи курсну ал кезиуюнден окъуна, ишге кирир ючюн стажировкаланы излегенлей, собеседованиялагъа баргъанлай тургъанма. Алай бла биринчи сынамым «АТОМ» компанияда стажировка болгъанды. Ол Россейде кесини энчи технологиялары эмда IT-амаллары болгъан биринчи сериялы электромобильни къурагъан компанияды. Анда юч айны ичинде ингилиз, къытай тилледе басмаланнган документле бла ишлеп, андан ары да окъургъа, айныргъа керек болгъаныма тюшюнеме.
Компанияда стажировкада болгъаным бла бирге уа, бир ненча хакатоннга, усталыкъ жаны бла эришиуге къатыша тургъанма. Аладан бири уа мени МТС банкны сайлауларына келтиреди. Анда айырмалы болама да, ала ары аналитик даражада стажировкагъа аладыла. Алты айны ичинде тюрлю-тюрлю проектле бла ишлей, къауум бла бирге ишлеуню эбине, тасхаларына да тюшюнеме, бизнес магъаналы задачаланы тамамларгъа да юйренеме. Артда, стажировканы эсеплерине тийишлиликде, штатха чакъыргъандыла. Энди мында ишлегенли жылдан аслам заман озгъанды. МТС-ни хайырланыучулагъа кешбэкни магъанасын ангылатхан бёлюмюню ишчисиме.
Мында ишлегеним, угъай, окъууума заран салмайды. Нек дегенде асламысында лекцияла узакъдан окъутуу халда боладыла. Андан тышында да, университет кеси окъуугъа къалай жюрюрге сюйгенинги сайларгъа онг да береди, аны себепли къыйналмайма.
- Бюгюнлюкде жаш тёлюге не айтыргъа сюерик эдинг?
- Биринчиден, иш кёллю, муратына жетерге итиннген, окъуугъа нек келгенин эсинде тутхан адам болургъа керекди. Жашлыкъ терк окъуна озуп кетген бир чакъды. Аны ючюн а жашау санга берген ахшы онгланы хайырлана билирге тийишлиди.
Сёз ючюн, стажировкаланы, собеседованияланы юслеринден айтханма. Аланы барысында да сен жетишимли болуп, кел деп, чакъырып да къоймайдыла. Алай эсе да, аланы хар къайсысы – ол жашауну жаланда сынауу угъай, аны бла бирге сынамы да болады. Аны ючюн алгъа барыргъа, айныргъа, билимли болургъа итинирге керекди.
Жашла бла къызла не къадар алгъадан кеслерин башха-башха ызлада сынап кёрселе да тюздю. Нек дегенде ол заманда адам кесине къайсы жолну сайларыгъын да теркирек ангылайды. Хау, окъуу мурдор береди, алай эсе да, усталыкъ жаны бла уа адам иш юсюнде айныйды, деп сунама.
- Бюгюнлюкде кесинги жетишимлиге санаймыса эмда жетишим санга неди?
- Бусагъатда санай эсем да кесими, аллайлагъа окъуууму бошап, жамауатха хайырым болурча уллу проектлени къурап, ала жашауда бардырылырча башчы болалсам, ол заманда бютюнда сунарыкъма кесими жетишимли, аны бла бирге уа насыплы да. Нек дегенде келир заманда халкъгъа себеп берлик проектле бла сюеме кюреширге. Ала уа технологияла адамлагъа бютюнда ангылашыныулу болур, аланы жамауат къыйналмай хайырланыр жаны бла байламлы боллукъдула.
Кюн сайын да мингле, миллионла бла саналгъан адамлагъа ол сен бардыргъан иш керек болгъанлай тургъанын ангылагъанынг, кёргенинг а кесинги усталыгъынг бла байламлы сезимлеринги бютюнда кючлендиреди. Нек дегенде хар проект да, жууаплылыкъны излей, сени аллынгда жангы борчланы да салады. Аны жашауда бардырыр ючюн а, кесинг да айныуну ышаннгылы жолларын излемей болмайса.
- Ишден, окъуудан бош заманынгы уа къалай хайырланаса?
- Аллай кезиуюмде спорт бла тири кюрешеме. Спорт залгъа жюрюйме, айхай да, адам эм алгъа саулукъгъа сакъ болургъа керекди. Андан сора да, спорт бла кюрешиу низамлы болургъа юйретеди. Жайда велосипедде учаргъа да угъай демейме. Алай эсе да, табийгъатны ариулугъу манга неден да сейирди. Айхай да, бу жаны бла да туугъан жериме жетген жокъ сунама.
Трамланы Зухура.
